Czy dzieci w przedszkolu muszą wychodzić na spacer w deszczu? Co mówią przepisy?

„Czy wy też macie chodzić na spacery z dziećmi, nawet kiedy pada? Dyrekcja powiedziała, że mamy wychodzić nawet wtedy, gdy bardzo leje, i będzie nas z tego rozliczać”.

Podobne pytania coraz częściej pojawiają się wśród nauczycieli wychowania przedszkolnego. Z jednej strony pobyt na świeżym powietrzu jest ważnym elementem rozwoju dzieci. Z drugiej – nauczyciel odpowiada za bezpieczeństwo grupy i musi reagować na aktualne warunki pogodowe.

Czy dyrektor może więc nakazać codzienne spacery bez względu na pogodę? Czy zwykły deszcz jest wystarczającym powodem, aby pozostać w budynku? I co właściwie oznaczają „szczególnie niesprzyjające warunki atmosferyczne”?

Czy przedszkolaki powinny codziennie wychodzić na świeże powietrze?

Od 1 września 2026 roku obowiązuje nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego. Zgodnie z nią organizowanie zajęć na świeżym powietrzu powinno stanowić element codziennej pracy z dziećmi w każdej grupie wiekowej.

Dzieci powinny:

• codziennie uczestniczyć w zajęciach na świeżym powietrzu,
• co najmniej raz w tygodniu przebywać poza budynkiem przedszkola dłużej niż godzinę,
• mieć możliwość uczestniczenia w spacerach, zabawach ruchowych i aktywnościach związanych z poznawaniem przyrody.

Pełną treść aktualnej podstawy programowej można znaleźć w Rozporządzeniu Ministra Edukacji z 11 marca 2026 roku.

Warto jednak zwrócić uwagę na bardzo istotny wyjątek. Wymóg codziennych zajęć na świeżym powietrzu nie dotyczy dni, w których występują alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa albo szczególnie niesprzyjające warunki atmosferyczne.

Oznacza to, że przepisy nie wprowadzają zasady wychodzenia z dziećmi na spacer zawsze, niezależnie od sytuacji.

Czy deszcz oznacza, że spacer należy odwołać?

Nie każdy deszcz jest szczególnie niesprzyjającą pogodą.

Lekka mżawka, przelotny opad lub niewielki deszcz nie muszą automatycznie oznaczać rezygnacji z wyjścia. Jeżeli dzieci mają odpowiednie ubrania, a teren jest bezpieczny, krótszy spacer lub zabawa w ogrodzie przedszkolnym mogą się odbyć.

Inaczej należy ocenić intensywną ulewę, burzę, silny wiatr, lokalne podtopienia, bardzo ograniczoną widoczność albo połączenie opadów z niską temperaturą. W takich warunkach wyjście może powodować realne zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa dzieci.

Nie istnieje jeden przepis określający, przy ilu milimetrach deszczu spacer należy odwołać. Każdą sytuację trzeba ocenić, uwzględniając rzeczywiste warunki, wiek dzieci, przygotowanie grupy oraz miejsce planowanego wyjścia.

Codzienne zajęcia na powietrzu nie zawsze oznaczają spacer

Nowa podstawa programowa mówi o zajęciach na świeżym powietrzu, a nie wyłącznie o tradycyjnym spacerze poza teren przedszkola.

W zależności od pogody i możliwości placówki mogą to być między innymi:

• zabawy ruchowe w ogrodzie przedszkolnym,
• obserwowanie przyrody,
• krótkie ćwiczenia na zewnątrz,
• zajęcia pod zadaszeniem,
• spacer po najbliższej okolicy,
• zabawy badawcze i sensoryczne,
• aktywności na placu zabaw.

Forma wyjścia powinna być dopasowana do warunków. Jeśli pada lekki deszcz, nauczyciel może skrócić pobyt na zewnątrz albo przeprowadzić zajęcia na terenie przedszkola zamiast organizować dłuższy spacer.

Więcej inspiracji dotyczących organizowania wartościowych aktywności można znaleźć we wpisie Zajęcia edukacyjne – jak wspierają rozwój dzieci i młodzieży?.

Czy dyrektor może nakazać spacery nawet podczas ulewy?

Dyrektor może organizować pracę placówki, ustalać zasady dotyczące wyjść oraz sprawdzać, czy nauczyciele realizują podstawę programową. Nie oznacza to jednak, że powinien wprowadzać bezwzględną zasadę wychodzenia niezależnie od pogody.

To właśnie dyrektor odpowiada za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu dzieci w przedszkolu oraz podczas zajęć organizowanych poza budynkiem.

Polecenie w rodzaju „wychodzimy zawsze, nawet kiedy bardzo leje” pomija wyjątek przewidziany w podstawie programowej. Przepisy wyraźnie dopuszczają rezygnację z zajęć na zewnątrz, gdy występuje alert RCB lub szczególnie niesprzyjająca pogoda.

Z drugiej strony nauczyciel nie powinien odwoływać każdego wyjścia tylko dlatego, że pojawiła się niewielka mżawka. Decyzja powinna być racjonalna, możliwa do uzasadnienia i oparta na konkretnych okolicznościach.

Czy dyrekcja może „rozliczać” nauczycieli z wychodzenia?

Dyrekcja może sprawdzać, czy zajęcia na świeżym powietrzu są rzeczywiście organizowane, ponieważ od września 2026 roku stanowią one wyraźnie wskazany element codziennej pracy przedszkola.

Samo monitorowanie częstotliwości wyjść nie jest więc niczym nieprawidłowym. Problem pojawia się wtedy, gdy nauczyciel ma być oceniany wyłącznie na podstawie liczby spacerów, bez uwzględnienia pogody, alertów, stanu zdrowia dzieci i innych okoliczności.

Brak wyjścia w konkretnym dniu może być uzasadniony na przykład:

• intensywną ulewą,
• burzą lub ryzykiem burzy,
• silnym albo porywistym wiatrem,
• alertem Rządowego Centrum Bezpieczeństwa,
• oblodzeniem terenu,
• bardzo niską lub wysoką temperaturą,
• niebezpiecznym stanem placu zabaw,
• brakiem odpowiedniej odzieży u znacznej części dzieci,
• szczególnymi potrzebami zdrowotnymi dzieci,
• innymi warunkami powodującymi realne zagrożenie.

Nie chodzi więc o zasadę „pada – nie wychodzimy”, ale też nie o zasadę „wychodzimy za wszelką cenę”.

Kto podejmuje decyzję o wyjściu?

Za organizację pracy i zapewnienie bezpiecznych warunków odpowiada dyrektor. Nauczyciel sprawujący bezpośrednią opiekę nad grupą również powinien na bieżąco reagować na zagrożenia i stosować obowiązujące w placówce procedury.

W praktyce decyzja powinna uwzględniać:

• aktualną prognozę pogody,
• komunikaty i alerty RCB,
• intensywność oraz przewidywany czas opadów,
• temperaturę odczuwalną,
• siłę wiatru,
• stan nawierzchni i placu zabaw,
• wiek oraz liczebność grupy,
• możliwości psychofizyczne dzieci,
• dostępność odpowiednich ubrań i obuwia,
• możliwość szybkiego powrotu do budynku,
• możliwość przebrania i wysuszenia dzieci.

Samo spojrzenie przez okno nie zawsze wystarczy. Warunki mogą się szybko zmienić, dlatego przed wyjściem warto sprawdzić prognozę krótkoterminową i ewentualne ostrzeżenia.

Jak ocenić, czy pogoda jest szczególnie niesprzyjająca?

Przepisy nie zawierają zamkniętej definicji szczególnie niesprzyjających warunków atmosferycznych. Dzięki temu decyzja może zostać dostosowana do konkretnej sytuacji, ale jednocześnie może to powodować różnice zdań między nauczycielem a dyrekcją.

Pomocne może być rozpatrzenie kilku przykładowych sytuacji.

Lekka mżawka i odpowiednie ubrania

Jeżeli dzieci mają kurtki przeciwdeszczowe, odpowiednie buty, a teren jest bezpieczny, krótkie wyjście może się odbyć. Niewielki deszcz nie musi być przeszkodą.

Umiarkowany, przelotny deszcz

Można rozważyć skrócenie spaceru, zmianę trasy, pozostanie w ogrodzie przedszkolnym albo przełożenie wyjścia na późniejszą godzinę.

Intensywna i długotrwała ulewa

Jeżeli istnieje duże ryzyko przemoczenia dzieci, wychłodzenia, poślizgnięcia się albo zalania trasy spaceru, pozostanie w budynku może być uzasadnione.

Burza lub alert RCB

W takiej sytuacji nie należy organizować wyjścia. Podstawa programowa wprost przewiduje wyjątek dotyczący dni z alertami Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.

Silny wiatr

Nawet bez deszczu porywisty wiatr może stwarzać zagrożenie związane ze spadającymi gałęziami, przewracającymi się przedmiotami albo trudnościami w bezpiecznym prowadzeniu grupy.

Odpowiednie ubranie dzieci ma znaczenie

Bezpieczne wyjście w deszczowy dzień jest możliwe tylko wtedy, gdy dzieci są do niego przygotowane.

W szatni powinny znajdować się odpowiednie do pory roku:

• kurtki przeciwdeszczowe,
• nieprzemakalne buty,
• ubrania na zmianę,
• dodatkowe skarpetki,
• nakrycia głowy,
• rękawiczki w chłodniejszych miesiącach.

Jeśli rodzice wiedzą, że placówka regularnie organizuje zajęcia na świeżym powietrzu, łatwiej im przygotować dziecko. Dlatego zasady dotyczące ubioru warto przekazać na początku roku i przypominać o nich wraz ze zmianą pory roku.

Nie można jednak zakładać, że każde dziecko będzie miało kalosze, spodnie przeciwdeszczowe i pełny komplet ubrań na zmianę. Brak właściwego przygotowania znacznej części grupy powinien zostać uwzględniony podczas oceny możliwości bezpiecznego wyjścia.

Dlaczego spacery i zabawy na świeżym powietrzu są ważne?

Regularna aktywność na zewnątrz wspiera rozwój ruchowy, samodzielność, odporność oraz poznawanie otoczenia. Dzieci mogą obserwować zmiany pogody, dotykać mokrych liści, sprawdzać, co pływa w kałuży, oraz doświadczać przyrody w sposób, którego nie zastąpi karta pracy.

Deszczowy dzień może stać się okazją do przeprowadzenia ciekawych zajęć, jeżeli pogoda jest bezpieczna, a dzieci odpowiednio przygotowane.

Aktywności na świeżym powietrzu mogą wspierać:

• sprawność ruchową,
• koordynację i równowagę,
• orientację przestrzenną,
• ciekawość poznawczą,
• samodzielność,
• współpracę w grupie,
• rozpoznawanie zjawisk przyrodniczych,
• regulację emocji i napięcia.

Ciekawe pomysły na pracę ruchową z najmłodszymi można znaleźć również w programie kursu Trener jogi dla dzieci przedszkolnych i edukacji wczesnoszkolnej.

Co może zrobić nauczyciel, gdy polecenie dyrekcji budzi obawy?

Jeżeli dyrekcja oczekuje wychodzenia bez względu na intensywność opadów, warto przede wszystkim spokojnie wyjaśnić wątpliwości.

Nauczyciel może:

1. Poprosić o przedstawienie obowiązującej procedury organizowania wyjść.
2. Zapytać, jakie kryteria mają decydować o odwołaniu spaceru.
3. Powołać się na wyjątek dotyczący alertów RCB i szczególnie niesprzyjającej pogody.
4. Zgłosić konkretne zagrożenie, np. burzę, silny wiatr, zalany teren lub brak odpowiedniej odzieży.
5. Zaproponować krótszą aktywność na terenie przedszkola albo przełożenie wyjścia.
6. Udokumentować pogodę, alert oraz powód rezygnacji z zajęć na zewnątrz.
7. Poprosić o przekazanie budzącego wątpliwości polecenia w formie pisemnej.

Rozmowa powinna dotyczyć konkretnych warunków i bezpieczeństwa dzieci, a nie osobistych preferencji dotyczących spacerów.

W takich sytuacjach bardzo ważna jest również spokojna komunikacja. Pomocne narzędzia do prowadzenia trudnych rozmów można poznać podczas kursu Trener Komunikacji bez Przemocy.

Warto stworzyć jasną procedurę pogodową

Najlepszym rozwiązaniem jest opracowanie w przedszkolu czytelnych zasad obowiązujących wszystkie grupy. Procedura może określać:

• kto sprawdza alerty pogodowe,
• kiedy podejmowana jest ostateczna decyzja,
• jakie warunki powodują odwołanie wyjścia,
• w jaki sposób dokumentowany jest powód pozostania w budynku,
• jakie wyposażenie powinno posiadać dziecko,
• jakie aktywności zastępcze organizuje się w sali,
• jak informowani są rodzice.

Procedura nie powinna jednak ograniczać się do jednego sztywnego kryterium. Temperatura, opady, wiatr, stan nawierzchni i przygotowanie dzieci mogą się wzajemnie wzmacniać.

Przykładowo niewielki deszcz przy temperaturze 16°C może nie stanowić problemu. Ten sam opad przy temperaturze bliskiej zeru, silnym wietrze i braku odzieży na zmianę wymaga już innej oceny.

Najważniejszy jest rozsądek, a nie skrajności

Spór o spacery w deszczu często sprowadza się do dwóch skrajnych stanowisk.

Pierwsze brzmi: „Pada, więc dzieci nie powinny wychodzić”.

Drugie: „Dzieci muszą wychodzić codziennie, niezależnie od pogody”.

Żadne z nich nie oddaje w pełni aktualnych zasad. Zajęcia na świeżym powietrzu powinny być organizowane codziennie, ale nie w czasie alertów RCB i szczególnie niesprzyjającej pogody.

Lekki deszcz nie musi oznaczać pozostania w sali. Intensywna ulewa, burza lub silny wiatr nie powinny być natomiast ignorowane tylko po to, aby zrealizować odgórnie ustaloną liczbę spacerów.

Dobra organizacja pracy polega na połączeniu regularnej aktywności na zewnątrz z realną oceną bezpieczeństwa.

Podsumowanie

Dzieci w przedszkolu powinny codziennie korzystać z zajęć na świeżym powietrzu. Nie oznacza to jednak obowiązku wychodzenia na spacer podczas każdej pogody.

Najważniejsze zasady są następujące:

• lekki deszcz nie musi wykluczać wyjścia,
• intensywna ulewa może zostać uznana za szczególnie niesprzyjającą pogodę,
• podczas alertu RCB można odstąpić od zajęć na zewnątrz,
• dyrektor odpowiada za zapewnienie bezpiecznych warunków,
• każda decyzja powinna uwzględniać rzeczywistą sytuację,
• zajęcia na świeżym powietrzu nie zawsze muszą przyjmować formę długiego spaceru,
• bezpieczeństwo dzieci ma pierwszeństwo przed mechanicznym realizowaniem harmonogramu.

Warto organizować dzieciom regularny kontakt z naturą i ruchem, ale nie należy zmieniać dobrej idei w bezwzględny nakaz. Rozsądek, przygotowanie i bieżąca ocena warunków są tutaj najważniejsze.

Osoby szukające praktycznych materiałów oraz możliwości rozwijania kompetencji zawodowych mogą sprawdzić kursy online dla nauczycieli i pedagogów. Kursy dostępne są przez internet i można realizować je we własnym tempie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy dzieci w przedszkolu muszą codziennie wychodzić na spacer?

Podstawa programowa przewiduje codzienne zajęcia na świeżym powietrzu. Nie muszą one jednak zawsze przyjmować formy długiego spaceru. Można zorganizować między innymi zabawy w ogrodzie przedszkolnym lub krótszą aktywność na zewnątrz.

Czy przedszkolaki muszą wychodzić podczas deszczu?

Lekki deszcz nie musi być powodem odwołania wyjścia. Decyzja zależy od intensywności opadów, temperatury, wiatru, przygotowania dzieci i bezpieczeństwa terenu.

Czy podczas ulewy można pozostać w budynku?

Tak, jeżeli ulewa stanowi szczególnie niesprzyjające warunki atmosferyczne albo powoduje zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa dzieci.

Czy alert RCB jest podstawą do odwołania spaceru?

Tak. Aktualna podstawa programowa wyraźnie wskazuje, że wymóg codziennych zajęć na świeżym powietrzu nie dotyczy dni, w których obowiązują alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.

Czy dyrektor może sprawdzać, jak często grupa wychodzi?

Tak, ponieważ zajęcia na świeżym powietrzu są elementem realizacji podstawy programowej. Ocena pracy nauczyciela powinna jednak uwzględniać pogodę, alerty, stan terenu i pozostałe okoliczności.

Czy spacer można zastąpić inną aktywnością?

Tak. Zajęcia na świeżym powietrzu mogą odbywać się w ogrodzie, na placu zabaw, pod zadaszeniem albo w najbliższym otoczeniu przedszkola. Forma powinna zostać dopasowana do pogody i możliwości dzieci.